۵ژوئن ۲۰۲۵ - یک کارآزمایی بالینی در چین نشان داد که داروی داپاگلیفلوزین، از مهارکننده های کوترانسپورتر سدیم گلوکز ۲(SGLT-2) ، که به طور گسترده برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده می شود، همچنین برای بیماران مبتلا به بیماری کبدی پیشرونده نیز مفید است.
نتایج این تحقیق نشان داد که درمان با داپاگلیفلوزین در مقایسه با دارونما، استئاتوهپاتیت مرتبط با اختلال متابولیک(MASH) - وضعیتی که در آن چربی اضافی در کبد تجمع می یابد و منجر به التهاب می شود - و فیبروز کبدی (تشکیل بافت اسکار) را بهبود می بخشد.
استئاتوهپاتیت مرتبط با اختلال متابولیک،بیش از ۵ درصداز بزرگسالان، و بیش از ۳۰ درصداز افراد مبتلا به دیابت یا چاقی را تحت تأثیر قرار می دهد و می تواند در ۲۵ درصداز افراد به سیروز کبدی پیشرفت کند.
مطالعات متعددی گزارش داده اند که مهارکننده هایSGLT-2 می توانند محتوای چربی کبد، آنزیم های کبدی و سفتی کبد را بهبود بخشند، اما هیچ آزمایشی در بین بیماران مبتلا به MASH انجام نشده است.
برای بررسی این موضوع، محققان از نوامبر ۲۰۱۸تا مارس ۲۰۲۳، از ۱۵۴بزرگسال (با میانگین سنی ۳۵سال؛ 85 درصدمرد) که پس از بیوپسی کبد در شش مرکز پزشکی در چین، مبتلا به MASH تشخیص داده شده بودند، ثبت نام کردند.تقریباً نیمی (۴۵ درصد) از آنها دیابت نوع ۲ داشتند و تقریباً همه آنها فیبروز کبدی داشتند (۳۳ درصد مرحله ۱، ۴۵ درصد مرحله ۲، ۱۹ درصد مرحله ۳).
پس از بیوپسی غربالگری اولیه، شرکت کنندگان به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: دریافت ۱۰میلی گرم داپاگلیفلوزین یا دارونمای مشابه، یک بار در روز به مدت ۴۸هفته و شرکت در جلسات آموزش سلامت، دو بار در سال.
عوامل مختلفی از جمله وزن بدن، فشار خون، قند خون، آنزیم های کبدی، فعالیت بدنی، رژیم غذایی، انسولین و لیپیدها نیز در زمان ثبت نام و در طول آزمایش ارزیابی شدند.
بهبود MASH بهعنوان کاهش حداقل ۲امتیاز در نمره فعالیت بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAS) یا رسیدن NAS به ۳ امتیاز یا کمتر، تعریف شده است.
پس از انجام بیوپسی در پایان مطالعه در هفته ی 48ام، ۵۳ درصد (۴۱نفر از ۷۸نفر) از شرکت کنندگان در گروه داپاگلیفلوزین بهبود در MASH را بدون تشدید فیبروز (که به عنوان عدم افزایش مرحله فیبروز تعریف شده است) نشان دادند، در حالی که این میزان در گروه دارونما ۳۰ درصد (۲۳نفر از ۷۶نفر) بود.
رفع MASH بدون بدتر شدن فیبروز در ۲۳ درصد (۱۸از ۷۸) از شرکت کنندگان در گروه داپاگلیفلوزین در مقایسه با ۸ درصد (۶از ۷۶) از گروه دارونما رخ داد.
بهبود فیبروز بدون بدتر شدن MASH همچنین در ۴۵ درصد (۳۵از ۷۸) از شرکت کنندگان در گروه داپاگلیفلوزین در مقایسه با ۲۰ درصد (۱۵از ۷۶) از گروه دارونما گزارش شد.
درصد شرکت کنندگانی که به دلیل عوارض جانبی درمان را قطع کردند، در گروه داپاگلیفلوزین ۱ درصد (۱نفر از ۷۸ بیمار) و در گروه دارونما ۳ درصد (۲ نفراز ۷۶ بیمار) بود. محققان اذعان کردند که این آزمایش در جمعیت چینی انجام شده است که قابلیت تعمیم گسترده تر آن را محدود می کند و بیماران زن و مسن کمتر مورد بررسی قرار گرفته اند. اما آنها خاطرنشان کردند که نتایج پس از تجزیه و تحلیل های بیشتر مشابه بودند که نشان دهنده ی قدرت این نتایج است.
به این ترتیب، آنها نتیجه گیری کردند که داپاگلیفلوزین ممکن است با بهبود استئاتوهپاتیت و فیبروز، جنبه های کلیدی MASH را تحت تأثیر قرار دهد. آنها اضافه کردند که برای تأیید بیشتر این اثرات، آزمایشاتی در مقیاس بزرگ و طولانی مدت مورد نیاز است.
محققان آرژانتینی در یک سرمقاله ی مرتبط با این تحقیق نوشتند: "انتظار می رود در سال های آینده در زمینه درمان دارویی MASH به ویژه، به داروهای شگفت انگیزی دست یابیم. با در دسترس قرار گرفتن داروهای بیشتر، تصمیمات درمانی احتمالاً به طور فزاینده ای متناسب با پروفایل های فردی بیمار تنظیم می شوند. در حالت ایدهآل، چنین درمان هایی باید مزایای قلبی عروقی داشته باشند، پروفایل ایمنی مشخصی داشته باشند و برای جمعیت های وسیع و متنوعی از بیماران، قابل دسترسی باشند."
منبع:
https://medicaldialogues.in/gastroenterology/news/diabetes-drug-shows-benefits-for-patients-with-liver-disease-149431